Գրիգ․ «Թեքվել աջ, անցնել դալանն ու այլևս չվերադառնալ»
«Հիսուսի կատուն» ժողովածուի և «Առևանգում, որ ցնցեց կատուների քաղաքը» մանկական դետեկտիվի հեղինակ, արձակագիր Գրիգի նոր պատմվածքը՝ հատուկ ԵՐԵՎԱՆի համար։
Տեքստը՝ Գրիգի
ԵՐԵՎԱՆ #89 | 2025
Լենըրդ Քոհենին՝ հույսով, որ Մարիտան հասցրեց գտնել նրան․․․
Քսանինը։ Հաշվեցի երկրորդ, հետո երրորդ անգամ։ Հա էլի՝ ուղիղ քսանինը կատու։ Ուսանողական տարիներից մնացած հին սովորություն էր դեպի գրախանութ տանող ճանապարհն անցնելը Կորյունի 10 հասցեի՝ հասարակ, անփութորեն գեղեցիկ երևանյան նրբանցքով, սակայն նման բան առաջին անգամ էի տեսնում․ քսանինն էլ նայում էին վեր։ Որոշները մայթեզրին էին, որոշները՝ մեքենաների վրա, սակայն միաշունչ, սակայն միևնույն սպասումով նայում էին՝ իհարկե դեպի վեր։ Անգամ ընդհուպ մոտենալս չշեղեց վերջիններիս ուշադրությունը․․․
Ես էլ նայեցի վեր՝ դիմացի ի սկզբանե հինգհարկանի, այժմ բնակիչների թեթև ձեռքով վեցհարկանի դարձած շենքի բաց-փակ պատուհաններին։ Վստահ էի, կասկած չունեի՝ մեկը կեր է նետում, և այդ մեկը, անշուշտ, շատ միայնակ է։ Ասենք՝ ահա այնտեղ՝ երրորդ հարկի լուսամուտից այնկողմ ապրող տարեց կին է, որը տեսողությունը գրեթե ամբողջությամբ կորցնելուց հետո ողջ օրը ռադիո է լսում, սուրճ խմում երակ հիշեցնող կապույտ ճաք ունեցող բաժակից ու սպասում մահվանը։ Եվ քանի որ կատուն Աստծո թաշկինակն է, և որ ամեն բան հարթ անցնի և որ իր տեղն ունենա երկնային արքայության մեջ ճիշտ լույսը բացվելուն պես և ճիշտ մութն ընկնելուց առաջ ամեն օր պարտաճանաչ կերպով կերակրում է կատուներին։
Չէ՛։ Նորի՛ց։ Ասենք՝ ահա այնտեղ՝ հինգերորդ հարկի լուսամուտից այն կողմ բնակվող միջին տարիքի տղամարդ է, որը ժամերով ապակե գնդեր է պտտում ափի մեջ՝ սառած աչքերով նայելով ներսի ձկնիկներին և քունը կորցնելու աստիճան սարսափում սիրած մեղեդու պես գլխում հանկարծակի հնչող և պոկ չեկող՝ բանտ վերադառնալու տենչից։ Եվ քանի որ ազատությունը թանկ է, և որ հանկարծ չմոռանա այս անսեթևեթ ճշմարտությունը և որ իմաստավորվի լինելիությունն այստեղ՝ ճիշտ լույսը բացվելուն պես և ճիշտ մութն ընկնելուց առաջ ամեն օր պարտաճանաչ կերպով կերակրում է կատուներին։
Չէ՛ ու չէ՛։ Ասենք՝ ահա այնտեղ՝ ամենավերևում՝ վեցերորդ հարկի լուսամուտից այն կողմ վարձակալությամբ ապրող երիտասարդ կին է, որը ծծկեր երեխային բաժին հասնող հոգատարությամբ խնամում է իր հայրենիքից մնացած միակ կենդանի հուշը՝ փոքրիկ բեգոնիան և երբեք չի բացում վարագույրները, որ դիմացի շենքի մարդիկ չտեսնեն, թե ինչպես է խոսում զոհված զինվորականի՝ պատից կախված ժպտացող նկարի հետ։ Եվ քանի որ մնում է ապրել, և որ ցավը միայն մեկինը չլինի, և որ տանելի լինի՝ ճիշտ լույսը բացվելուն պես և ճիշտ մութն ընկնելուց առաջ ամեն օր պարտաճանաչ կերպով կերակրում է կատուներին․․․
Այսպես մինչև մութն ընկնելը, այսպես մինչև լրիվ մթնելը համառորեն փորձում էի գտնել, որսալ պատուհաններից մեկի հետևում թաքնված և, անշուշտ, վրաս քմծիծաղող կերպարին։ Սակայն ամեն անգամ, սակայն կարևոր մանրամասնություն բացակայում էր։ Իսկ երբ լրիվ մթնեց, իսկ երբ մութ-մութ էր, իսկ երբ աչք ցավեցնող սպիտակ լույսով վառվեց փողոցի միակ լապտերը, կյանքում առաջին ու վերջին անգամ կողքից տեսա ինքս ինձ՝ ուղիղ երեսուն կատվի ուրվագծեր սպասում էին՝ նայելով իհարկե դեպի վեր․․․
